متني كه
در پيش رو داريد در واپسين شماره ي ماهنامه ي ارزشمند خواندني (شماره ي 48 )
نگاشته شده است. بدون هيچ تفسير و ديدگاهي اين متن را در اين تارنگار مي نهم. به
اميد سرفرازي همه ي فارسي زبانان:
به كار
گيري نابه جاي واژه هاي عربي در نوشتار هاي فارسي، اين زبان شيرين و آهنگين را
دچار ناهنجاري كرده است. اين ناهنجاري ها را دكتر علي عباس رضايي، مدير گروه زبان
و ادبيات فارسي دانشگاه لرستان"نيمه جان كردن زبان فارسي" خوانده و در
مورد آن زينهار داده است. پيش از آن كه سخنان دكتر رضايي را بياوريم، ياداور مي
شويم نوشتاري كه در شماره ي پيشين ماهنامه
درباره ي توانمندي زايش زبان فارسي چاپ شد( به قلم محمد حيدري)، پيش از آن كه گمان
مي رفت در كانون توجه خوانندگان قرار گرفت و خواهان پي گيري و چاپ گسترده تر اين
گونه نوشتارها شدند. ما اين درخواست ها را بي پاسخ نخواهيم گذاشت و در شماره هاي
بعدي اين گونه نوشته ها و پژوهش ها را چاپ خواهيم كرد.
اينك
بنگريم به زينهاردهي دكتر علي عباس رضايي... او گفته است:
تكرار
واژه هاي عربي در برخي متون به بيش از 50 درصد مي رسد كه اين امر به معني نيمه جاني
زبان فارسي است. وي در گفتگويي با خبرنگار خبرگزاري مهر با اشاره به اين كه وجود
واژه هاي بيگانه در داخل زبان ها در دنياي كنوني گريز ناپذير است، بر اين نكته
انگشت نهاد كه گرچه در حال حاضر زبان فارسي به لحاظ پذيرش واژه هاي غربي ، لاتين ،
تركي و ساير زبان ها در وضعيت معمول است ولي بسامد واژه هاي عربي در زبان فارسي
بيش از حد است. وي با تشريح عوامل موثر در ورود واژه هاي بيگانه به زبان فارسي ،
مسافرت ها، ترجمه ها و رسانه ها را از مهم
ترين دلايل اين پديده دانست و تصريح كرد، ورود اين واژه ها خود به خود به هويت و
كيفيت زبان ها آسيب مي رساند. در هر حال ورود واژه هاي بيگانه به زبان ها امري
بديهي است، چنان كه زبان هاي مهم و معروف جهان از اين آسيب در امان نبوده اند و
واژه هاي بيگانه در آن موج مي زند. وي با تاكيد بر اين كه پالايش زبان فارسي از
واژه هاي بيگانه به ويژه عربي ، غير ممكن است، ياداور شد كه مي توان از بسامد و
تعداد اين كلمات كاست و از معادل هاي زيبا ي فارسي استفاده كرد و در اين زمينه،
نقش فرهنگستان، صدا و سيما و ديگر رسانه ها بسيار مهم است. او با تاكيد بر اين كه
زبان فارسي- به لحاظ ورود افراطي و بي حد و حصر واژه ها و كلمات عربي بسيار در
فشار است، ياداور شد: هم جواري با كشورهاي عرب زبان، دين و كتاب آسماني كه هر دو
زبان عربي است، شباهت 28 حرف فارسي با 28 حرف عربي و اين كه هر دو اين زبان ها از
راست به چپ نوشته مي شوند( البته زبان هاي قديم ايران از چپ به راست نوشته مي شده
اند) از مهم ترين عوامل ورود بي حد و حصر واژه هاي عربي به زبان فارسي است. به لحاظ
ساختاري، جمله بندي و ترتيب اركان جمله خوشبختانه آسيب و خطري زبان فارسي را تهديد
نمي كند و ورود واژه هاي بيگانه نتوانسته است آسيبي به ساختار زبان فارسي برساند.
وي در بخش
ديگري از سخنان خود با بررسي آسيب شناسي گويش هاي محلي و اشاره به اين كه لهجه ها
و گويش ها هرگز نابود نخواهد شد. گفت: ممكن است برخي از لهجه ها به خاطر عدم ظرفيت
و توانايي واژگاني و ساختاري، در برخي لهجه ها يا زبان هاي معيار حل شوند، اما
گويش هايي نظير "لكي"،"لري"و"كردي"و... بيش از هزار
سال از عمرش مي گذرد و آسيب چنداني نديده اند. دكتر رضايي سپس با اشاره به اين كه
برخي از سخن گويان به اين گويش ها ، فرزندان خود را از طفوليت فارسي مي آموزند و
اين امر شايد به مرور از تعداد اشخاصي كه به ان لهجه سخن مي گويند مي كاهد، اما
گنجينه واژگان اين گويش ها بسيار كم رو به كاهش مي رود، پس خطر جدي در اين زمينه
احساس نمي شود. وي هم چنين با اشاره به اين كه بسياري از اشعار محلي و قديمي رو به
فراموشي است، گفت: اغلب اين اشعار سينه به سينه به نسل امروز رسيده است و هر چه
ديرتر براي ثبت اين اشعار اقدام كنيم تعداد بيشتري از اين اشعار از ميان خواهد
رفت.
